Een nieuw elan voor de haven

1 juli 2005

Carla Dejonghe

Interpellatie van mevr. Carla Dejonghe aan mevr. Brigitte Grouwels, staatssecretaris bevoegd voor de Brusselse Haven in verband met het actieplan voor de haven.

Uit het zeer uitgebreid actieplan voor de haven van Brussel kan opgemaakt dat er zeer veel realisaties in het verschiet liggen deze legislatuur. Omwille van het enorme groeipotentieel van de haven, zijn wij het ermee eens dat er best wat ambitie aan de dag gelegd mag worden in dit dossier. Het betekent echter uitzonderlijk veel werk én… zeer veel goodwill en medewerking van alle collega-ministers: het actieplan lijkt haast een stadsplan op zich. Het omvat een beleid op het vlak van tewerkstelling, milieu, mobiliteit en openbare werken, stadsintegratie, recreatie, veiligheid en zelfs netheid. Wij hopen dat alle collega’s op voorhand geraadpleegd  werden over dit actieplan anders zouden de verschillende bevoegdheden die in dit dossier samenkomen, wel eens voor problemen bij de uitvoering ervan kunnen zorgen.

Het havenbeleid heeft geen onbeperkte middelen, dus bestaat dan ook het reële gevaar dat de uitvoering van dit 68-puntenplan op een bepaald moment opgedroogd raakt wegens een gebrek aan tijd en/of geld. Misschien is het daarom het overwegen waard om een aantal duidelijke ‘targets’ uit te zetten voor het havenbeleid in de komende legislatuur

Het actieplan omvat een hele resem concrete maatregelen en intenties; die de haven meer aantrekkingskracht, ruimte en groeimogelijkheden moeten geven. Bestaat er echter ook een globaal strategisch plan met een daaraan gekoppeld financieel investeringsplan en tijdsplanning voor de haven? We vinden weinig concrete cijfers over de grootte van de benodigde investeringen en de planning ervan in de tijd. Het beleid moet zich ervoor hoeden om een aaneenschakeling van ad hoc maatregelen te nemen. Wat wilt u realiseren in termen van omzetcijfers, werkgelegenheid en havenuitbreiding?

De haven van Brussel is een pool van werkgelegenheid, levert een enorm potentieel aan schoner, goedkoper vervoer en speelt een voorname rol in de ontlasting van de wegen. Deze grote mogelijkheden in overweging genomen, moet de haven absoluut de nodige aandacht krijgen in het beleid. Zowel wat betreft de ruimtelijke uitbreiding van de haven als op het vlak van werkcreatie. Daarom is er nood aan een geïntegreerd en coherent beleid op lange termijn. Dat ontbreekt hier volgens ons.

In een dergelijk ambitieus plan, waar niet alle noodzakelijke investeringen in één legislatuur kunnen worden uitgevoerd, lijkt het me dus duidelijk dat er prioriteiten moeten gesteld worden. Allereerst natuurlijk het oplossen van de meest prangende problemen in de haven, maar daarnaast ook:

-         de uitbreiding van de haven

-          tewerkstelling

-         en de promotie van de haven bij bedrijven en werkzoekenden. 

Ik leg even uit…

1. Ruimtelijke planning.

Dit omvat een grondige analyse van het bestaande havendomein en het vaststellen van de zones die best in aanmerking worden genomen voor de uitbreiding ervan. Het concrete grondwervingsbeleid dient daarbij uiteraard rekening te houden met de voordeligste en meest geschikte zones voor uitbreiding in de toekomst. Naast de in het actieplan vermelde terreinen, zouden wij graag weten welke andere terreinen ook in aanmerking komen om op korte of middellange termijn aangekocht te worden voor de haven. Welke mogelijkheden ziet u hier weggelegd? Bent u daar al over in onderhandeling? Zullen de Belirisgelden worden aangesproken voor de aankoop van deze terreinen? 

Een tweede punt zijn goede wegverbindingen in de haven, en van en naar de haven. Er zal een inventaris opgemaakt worden van de noodzakelijke ‘verbeteringen’ aan de bestaande wegeninfrastructuur. Ik kan u nu al zeggen dat hier serieuze financiële inspanningen gedaan zullen moeten worden. Wij denken dat het aangewezen is om op basis van het op te maken uitbreidingsplan een zo optimaal mogelijke wegen- en openbaar vervoersinfrastructuur uit te tekenen, die ook rekening houdt met noodzakelijke uitbreidingen in de toekomst. Wij pleiten daarom voor de ontwikkeling van een mini-mobiliteitsplan voor de haven. In eerste instantie zouden echter de wegen in de haven heraangelegd moeten worden. De abominabele staat waarin sommige vandaag verkeren, zorgt voor economische hinder.

Een derde punt is de bevordering van de complementariteit tussen verschillende transportvormen; in het bijzonder de verbetering van de spoorverbinding met de haven. In het actieplan hebben we gelezen dat de uitvoering van de spoorverbinding met de containerterminal van de haven op de lange baan is geschoven door de NMBS. Daarom juichen wij toe dat het Gewest dit project wil prefinancieren en er bij de NMBS op wil aandringen om de uitvoering van de werken te versnellen. We vragen ons echter af of er al meer duidelijkheid bestaat over de aanvang van de werken en over de wijze waarop het Gewest dit wenst te prefinancieren. In de uitgaventabel staat €190.000 ingeschreven voor de Spoorinfrastructuur in de voorhaven, maar zal dit volstaan ?

2. Werkgelegenheid in de haven.

Een tweede centrale peiler in het havenbeleid is de tewerkstelling. Volgens mevr. Goethals, consultant voor het havenagentschap van de BGDA is het tewerkstellingsprobleem in de haven te herleiden tot vier grote problemen:

1) Kwalificaties

2) Talenkennis

3) Arbeidsattitude

4) Gebrek aan flexibiliteit vanwege werknemers (onregelmatige uren). 

Zoals wordt gesteld in het 68-puntenprogramma is een grondige aanpak nodig op het vlak van onderwijs, vooral omdat de haven een tewerkstellingspool is voor laaggeschoolden, net dat soort werk waar Brussel nood aan heeft. Bijkomende stages in de haven voor leerlingen uit het technisch en beroepsonderwijs zouden dus inderdaad meer dan nuttig zijn, evenals het feit dat scholen zich meer naar de haven zouden moeten richten. Wij zijn benieuwd om te vernemen wat concreet zal ondernomen worden om te zorgen dat leerlingen en scholen ook effectief kiezen voor de haven als stageplaats. 

Is het niet aangewezen om in de haven zelf volwaardige opleidingen te organiseren rond de knelpuntfuncties? Daarbij kan inderdaad gedacht worden aan langlopende stages die de jongeren al heel vroeg een juiste arbeidsattitude kunnen bijbrengen. Als ik me niet vergis is minister Vanhengel daar zeker vragende partij voor.

In dit kader zijn wij heel verheugd over de vooropgestelde uitbouw van een referentiecentrum in de haven, net als van de verdere uitbouw van de BGDA-antenne in de haven. Dit initiatief staat echter niet afzonderlijk vermeld in uw uitgavenoverzicht. Heeft u hierover al onderhandeld met uw collega-minister? Welke instantie zal er verantwoordelijk zijn voor de concrete uitbouw van dit referentiecentrum? Wij hopen en pleiten er ook voor dat dit referentiecentrum aandacht zal hebben voor alle knelpuntberoepen in de haven. M.a.w. wij willen u graag verzoeken ervoor te zorgen dat het referentiecentrum de nodige flexibiliteit aan de dag kan leggen met betrekking tot de opleidingen die nodig zijn in de haven. Gezien de op handen zijnde groei en verdere ontwikkeling van de haven, zal er ongetwijfeld een nood ontstaan aan nieuwe opleidingen. Het referentiecentrum moet daarop kunnen inspelen, door in samenwerking met de bedrijven, snel een opleidingsaanbod voor deze beroepen aan te kunnen bieden. Er bestaat bijvoorbeeld al een concrete vraag naar degelijk opgeleide matrozen binnenvaart.

U stelt ook dat de BGDA-antenne in de haven meer zichtbaarheid zou moeten krijgen zodat meer havenbedrijven op hen beroep doen voor de invulling van vacatures. Wij zijn er ook een sterke voorstander van om de BGDA-afdeling en het referentiecentrum samen te voegen op één fysieke plaats. Die samenwerking zou ongetwijfeld zeer goed zijn om zo voortdurend en snel in te spelen op de reële noden van de bedrijven. De uitstraling van de centra naar de bedrijven zou in dat geval nog geloofwaardiger worden. Ook ten opzichte van de potentiële werknemers moet er actie ondernomen worden. In dit kader stelt u bijvoorbeeld de organisatie van een jobbeurs voor. Prima idee! Zijn daarover al onderhandelingen gevoerd met uw collega-minister?

3. Promotie van de Haven.

Om bedrijven uit het buitenland aan te trekken, wil u de Brusselse handelsattachés inschakelen. Welke markten wil u daarbij aftasten? Heeft u daartoe al de opdracht gegeven en wat houdt die opdracht juist in?

Het actieplan vermeldt de interesse van een Zweedse meubelgigant om zijn goederen via de haven aan te voeren. We nemen dus aan dat er concrete buitenlandse interesse voor investering of samenwerking met de Brusselse Haven bestaat, misschien  ook vanuit andere hoek, en willen graag weten of er al onderhandelingen zijn gevoerd. Wij denken dat de haven op dit vlak een pro-actief beleid moet voeren en zelf de markt moet gaan afspeuren op zoek naar bedrijven die gebruik zouden kunnen maken van de haven. Hier liggen enorme mogelijkheden weggelegd.

Ik heb enkele vragen bij de uitgavenpost van €150.000, ingeschreven voor de promotie van de Haven van Brussel. Op welke manier wordt deze som aangewend ? Krijgt de Haven van Brussel daar zelf de beschikking over of besteedt zij deze promotie uit? Op welke manier zijn deze kosten ingedeeld naar potentiële investeerders en potentiële werknemers?