Motorrijden in Brussel; enkele bedenkingen

13 juli 2005

Carla Dejonghe

INTERPELLATIE OVER “WEGENAANLEG AANGEPAST AAN GEMOTORISEERDE TWEEWIELERS” IN COMMISSIE INFRASTRUCTUUR VAN 13 JULI 2005

Aangezien ik al sinds mijn zestiende met de motor rijd, heb ik wel wat ervaring met de problemen die motorrijders ervaren.

De 10 voorbije jaren is het aantal motorrijders met 77% toegenomen. Als je daarentegen merkt dat het groeipercentage van het wagenpark in dezelfde periode slechts met 15% is toegenomen, is het duidelijk dat we hier met een enorme toename te maken hebben. Bovendien maakt 60% tot 70% van de motorrijders dagelijks gebruik van zijn voertuig. Motorrijden is met andere woorden niet louter een tijdverdrijf, maar neemt een steeds groter aandeel in in het totale verkeer.

Uit deze cijfers blijkt duidelijk dat er met motorrijders in toenemende mate rekening gehouden moet worden. 

Belangrijke punten voor de verkeersveiligheid van de motorrijder zijn ondermeer dat de motor onder alle weersomstandigheden een goede grip op de baan heeft. Ook moet er voor gezorgd worden dat er zo weinig mogelijk gevaar is op botsingen tegen hindernissen. Een ander belangrijk punt is leesbare weginformatie.

Bij ongevallen is de mortaliteit van de motorrijder namelijk tweemaal hoger dan bij bestuurders of inzittenden van auto’s. Dit lijkt ons logisch. Er moeten evenwel inspanningen gedaan worden om slachtoffers van motorongevallen te beperken.

Van die ongevallen gebeurt 52,3% op de gewestwegen, 42,2% op gemeentewegen.

Dit zijn cijfers van het Belgisch Instituut voor Verkeersveiligheid.

Uiteraard speelt de zichtbaarheid een voorname rol. Hierin heeft de motorrijder natuurlijk zelf een grote verantwoordelijkheid. Er zijn echter nog andere factoren waarmee rekening gehouden moet worden.

1. Weginfrastructuur

De voornaamste taak van de wegenbeheerders is om gevaarlijke situaties te vermijden die mogelijk ongevallen veroorzaken. De problemen zijn de volgende:

-Het gebruik van wegbedekking: de baanvastheid van een motorfiets hangt af van de staat van het wegdek. Voor motorrijders is dit veel belangrijk dan voor wagens, omdat een motorfiets met een veel kleinere (band)oppervlakte in contact komt met de weg.
-Er zijn allerlei soorten wegbedekking. Dit is allemaal zeer technisch, maar voor motorrijders maakt dit een zeer groot verschil uit. Daarnaast is het belangrijk een goede afwatering te voorzien. Er zijn nog andere zaken die ertoe bijdragen om ongevallen te beperken. Zo is bijvoorbeeld het tegengaan en indien nodig herstellen van vervormingen en slijtage en het vermijden van gladde wegmarkeringen (met de gevaarlijke waterfilm erop bij regenweer) van zeer groot belang. Ook zou er rekening mee gehouden moeten worden om grote geschilderde oppervlakken op het wegdek te vermijden. En dan is er nog zwerfvuil (bv. bladeren in de herfst). Deze zaken vormen een risico voor de motorrijder.

2. Correcte informatie

Het is van groot belang dat motorrijders correct en snel informatie krijgen om hun rijgedrag aan te passen. Er zouden waarschuwingen moeten komen wanneer er wijzigingen en gevaren aan het wegdek zijn, zoals bijvoorbeeld in de Belliardtunnel, waar het wegdek weggeschraapt werd.

Een ander voorbeeld zijn de bochten. Als we bedenken dat 37% van de ongevallen met motorfietsen in bochten gebeurt, is het duidelijk dat een degelijke signalisatie van hoe een bocht verloopt, geen overbodige luxe is.

3. Zichtbaarheid

Op dit vlak, en overigens op andere ook, is het duidelijk dat er een gedeelde verantwoordelijkheid is. De motorrijder zelf kan reflecterende of licht gekleurde kledij dragen, maar op de weg zelf kunnen maatregelen genomen worden om zichtbeperkende elementen zoals bomen en struiken weg te nemen. Vooral op kruispunten is dit van belang.

De grootste gevaren bevinden zich vaak ter hoogte van rotondes. Normaal gezien verhogen deze de verkeersveiligheid, maar vaak kunnen ze zeer gevaarlijke elementen bevatten; zoals water of brandstof op ronde punten, riooldeksels, schampblokken in buitenbochten of rechthoekige boordstenen die ernstige letsels kunnen veroorzaken.

Een ander, steeds nijpender probleem is dat het groeiende aantal motors een groter aantal aangepaste parkeervoorzieningen vereist. Motorfietsparkeerplaatsen hebben in de grond verankerde systemen om diefstal te voorkomen en zijn zodanig ontworpen dat auto’s er niet op kunnen parkeren. Daarbij moet het volgende cijfer in het achterhoofd gehouden worden: per 20 autoparkeerplaatsen zou één motorfietsparkeerplaats voorzien moeten worden. Bijkomend zouden er faciliteiten in de vorm van lockers voor helmen of beschermende kledij voorzien moeten worden. De voordelen hiervan zouden duidelijk moeten zijn. Op deze manier komen er minder motors terecht op voetgangersvoorzieningen en bovendien nemen motors veel minder plaats in dan auto’s. Het parkeerbeleid moet hier op in spelen. In elk geval lijkt het ons dat de Brusselse gemeentes hierin het initiatief zouden moeten nemen.

Het MAG, de Motorcycle Action Group, een belangenvereniging voor motorrijders, heeft een charter uitgebracht. Ze heeft alle Belgische gemeenten uitgenodigd om dit te ondertekenen. Door het charter ‘motorvriendelijke infrastructuur’ kan elke stad of gemeente zich profileren als ‘motorvriendelijk’. De actiegroep houdt de gemeentes en steden op de hoogte van infrastructuurproblemen die motorrijders ervaren. Met het charter verbinden gemeenten en/of steden zich er toe bij de aanleg en heraanleg van hun wegeninfrastructuur rekening te houden met motorrijders.

Ik ben blij dat collega Simonet aandacht vraagt voor de veiligheid van de motorrijder. Ik hoop dat zijn gemeente dit charter ook gaat tekenen binnenkort.

Ik zou graag nog de volgende vragen aan mijnheer de minister willen stellen:

-Is het gewest van plan dit charter te ondertekenen? Of de doelstellingen eruit te onderschrijven?

-Op welke manier houdt het gewest rekening met de noden van motorrijders?

-Voor welk soort wegdektype wordt gekozen bij de heraanleggingswerken die momenteel aan de gang zijn?

-Mogen wij in de toekomst initiatieven van de minister verwachten om de verkeersveiligheid voor motorrijders te verhogen? En zo ja, op welk gebied zal de minister hier dan voor zorgen?