Ook veiligheid buschauffeurs moet verzekerd worden

25 oktober 2006

Carla Dejonghe

In de commissie mobiliteit en infrastructuur, 25 oktober 2006.

Mondelinge vraag van mevrouw Carla Dejonghe aan de heer Pascal Smet, minister van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering, belast met Mobiliteit en Openbare Werken, betreffende "de veiligheidsmaatregelen voor MIVB-chauffeurs".

Enkele incidenten in de zomermaanden en aan het begin van het schooljaar maakten duidelijk dat buschauffeurs in Brussel nog altijd een (te) makkelijk doelwit vormen voor baldadige passagiers.

Het MIVB-personeel staakte enkele dagen na een incident op een MIVB-bus, maar even later, begin september, was er een nieuw incident, ditmaal op bus 28. Het lijkt om geïsoleerde gevallen te gaan, maar dit is uiteraard geen goede reclame voor de MIVB.

De onvrede over de twee incidenten komt, begrijpelijkerwijze, grotendeels van binnenuit. Het zijn de chauffeurs die zich niet langer meer veilig voelen op het MIVB-netwerk. Er werden al een hele reeks maatregelen aangekondigd. Het is evenwel niet helemaal duidelijk wanneer die maatregelen daadwerkelijk zullen worden ingevoerd. Er wordt onder meer geschermd met de nieuwe uitrusting van de MIVB-veiligheidsmensen (pepperspray, handboeien, enzovoort). Er zouden ook veertien nieuwe mensen worden aangeworven. Voorts wordt de installatie van veiligheidscamera's in het nieuwe rollende materieel aangekondigd. Die zullen misschien een afschrikkingseffect hebben, maar camera's komen uiteraard niet zelf fysiek tussen bij gevallen van agressie.

De MIVB staat in voor de veiligheid van haar passagiers, maar ook van haar personeel en chauffeurs. Het lijkt evenwel een moeilijke evenwichtsoefening te worden wanneer chauffeurs, voornamelijk van bus en tram, zelf moeten optreden tegen overtreders en zich daarbij kwetsbaar opstellen. Het zou interessant zijn om de positie van de MIVB hierover te kennen.

1) Over hoeveel veiligheidsmensen beschikt de MIVB vandaag? Op welke manier worden deze ingezet in de stations en op het rollend materieel?

2) Zal de MIVB de (zware) overtreders de toegang tot haar netwerk op één of andere manierverbieden? Zal de MIVB die overtreders in een bestand bijhouden?

3) Welke preventieve maatregelen neemt de MIVB om gevallen van agressie te voorkomen op metro, tram en bus?

4) Welke richtlijnen worden aan de chauffeurs meegegeven wanneer zij geconfronteerd worden met overtredingen door passagiers en gevallen van agressie?

ANTWOORD 

De heer Pascal Smet, minister.

Op concrete vragen moet ik ook concreet antwoorden.

1. De MIVB beschikt over 118 personen in totaal. Er valt een onderscheid te maken tussen interventie en controle. In interventie zijn er 36 agenten, 6 chef-patrouilleurs en 10 hondenmeesters. In de controle zijn er 55 controleurs en 11 chef-patrouilleurs. Die kunnen ingezet worden op het hele MIVB-net.

Er zijn ook nog begeleidingsagenten. Dat zijn 82 voltijdsequivalenten waaronder 40 hulppreventieagenten die recent werden aangeworven in het kader van het project rond de beveiliging van de stations dat de regering heeft goedgekeurd. Bovendien werd de omkadering versterkt met 7 personen (eerstelijnsomkadering, organisatie en opleiding).

2. Een openbaarvervoerverbod werpt fundamentele vragen op, enerzijds over het principe van

dergelijk verbod als sanctie, anderzijds over wie dergelijk register zal mogen bijhouden. Deze problematiek werd besproken op het "platform voor veiligheid in het openbaar vervoer" van de federale overheidsdienst Binnenlandse Zaken en zal in dat kader met de minister van Binnenlandse Zaken, de betrokken gewestelijke ministers en de maatschappijen voor openbaar vervoer bestudeerd worden. De invoering ervan lijkt echter niet evident en daarom wordt het op een geharmoniseerde manier bestudeerd door alle actoren en overheden van het openbaar vervoer.

3. Op de plenaire zitting van 28 april heb ik alle veiligheids- en preventiemaatregelen voor ons netwerk van openbaar vervoer op een rijtje gezet. Het betreft hier een verhoogde aanwezigheid van agenten in de stations, de plaatsing van bijkomende camera's in de stations en in de voertuigen, bijkomende palen voor oproepen, het afsluiten van de ondergrondse stations, bijkomend personeel bovengronds. Al die maatregelen worden uitgevoerd en de directie heeft heel duidelijk met de vakbonden gecommuniceerd hoe en wanneer ze worden uitgevoerd.

Er komen uiteraard ook ontradende interventiepatrouilles op het metronet, zowel op eigen initiatief als na een oproep.

Er is ook in een budget voorzien - zowat 300.000 euro - om verenigingen op het terrein te ondersteunen die zich inzetten op het vlak van de preventie in de stations. Een hoofdstuk van de 'STIB-MIVB'-ordonnantie, waaraan heden gewerkt wordt, handelt verder over de administratieve boetes. Een eerste lezing daarvan is reeds door de regering goedgekeurd. Er is ook in de mogelijkheid voorzien om taksen op te leggen. Zodra het parlement deze ordonnantie heeft goedgekeurd kunnen we een regeringsbesluit nemen om deze administratieve boetes in te voeren. De MIVB kan dan ook een bijkomend sanctiereglement met boetes opstellen.

4. Tijdens de basisscholing volgen de bestuurders een opleiding van 8 uur over "het hoofd bieden aan agressiviteit en controleren van de stress". Tijdens de voortgezette opleiding nemen ze deel aan een seminarie, georganiseerd door Human Resources, om hen te helpen bij het "beter beheren van woordenwisselingen". Het doel van deze opleidingen is hen bewust te maken van het proces van agressiviteit en hoe ze confrontaties kunnen voorkomen. Er wordt hen ook aangeraden zich te laten gelden zonder agressief te worden en dus een houding aan te nemen die de spanning moet verminderen.

Zij leren ook zich te beschermen door de bestuurderspost af te sluiten en in geval van bedreiging of agressie een beroep te doen op de interventiedienst, via een stille of expliciete oproep. Er is ook een sociale dienst binnen de MIVB waarbinnen de bestuurders hun emotionele belasting kunnen uitdrukken en hun ervaringen kunnen uitwisselen. De chauffeurs staan immers vaak onder stress in een stedelijke omgeving, niet alleen door fysieke agressie maar ook door agressie in het verkeer.

Ten slotte worden er ook relaxatie-oefeningen voorgesteld om de opgebouwde spanning te verminderen en zo te leren hoe men zich buiten conflictueuze situaties moet houden. Dat zijn heel wat maatregelen, die een permanente opdracht vormen voor de MIVB, niet alleen voor de chauffeurs, die het hoofd moeten bieden aan agressie, maar ook voor de directie. De regering heeft alle redelijke maatregelen die zij kon nemen, genomen en er geld voor uitgetrokken. Nu moeten de maatregelen nog uitgevoerd worden en dat is de taak van de MIVB. De vakbonden worden daarbij betrokken. Ik zal trouwens ook zelf de vakbonden nog eens ontmoeten om met hen daarover te spreken.