Je begin kies je niet, in Brussel binnenkort wel je einde

16 november 2006

Els Ampe & René Coppens

Heel wat mensen willen zeker zijn dat hun wensen na hun heengaan gerespecteerd zullen worden. Sommigen kiezen voor begraven, anderen voor crematie. Sommigen kiezen voor een katholieke, andere voor een vrijzinnige, islamitische plechtigheid,… Brussel kent een smeltkroes van verschillende levensopvattingen en geloofsovertuigingen, zoals katholieke, islamitische, protestantse, vrijzinnige..., maar toch bestaat nog de mogelijkheid dat anderen voor jou kunnen kiezen. Wat als er geen eensgezindheid is binnen je familie? En wat als de overheid zelf een keuze voor je maakt?
 
Els Ampe en René Coppens hebben een voorstel voor een Brusselse wet ingediend in het Brusselse parlement. Indien het goedgekeurd wordt, zal je binnenkort je wensen kunnen meedelen aan de gemeente die deze in alle gevallen zal moeten respecteren. .
 
Voorstel van ordonnantie tot vaststelling van de wijzen van lijkbezorging, de asbestemming en de rituelen van de levensbeschouwing voor de uitvaartplechtigheid die kunnen opgenomen worden in de laatste wilsbeschikking.

Ingediend door Els Ampe, René Coppens en cs.

Toelichting

Heel wat mensen zijn bezorgd dat hun wensen na hun overlijden niet gerespecteerd zullen worden. We denken hierbij aan de keuze tussen crematie en begraven en het respecteren van hun levensbeschouwing bij de uitvaartplechtigheid. Het organiseren van een uitvaartplechtigheid conform de levensbeschouwing en de wensen van de overledene getuigt van respect en vormt het ultieme eerbetoon bij het afscheid nemen.

De keuze tussen crematie en begraven is reeds voorzien in het koninklijk besluit van 2 augustus 1990 tot regeling van de inschrijving door de gemeenten van de laatste wilsbeschikking inzake de wijze van teraardebestelling.De keuze van het ritueel bij de uitvaartplechtigheid is nog niet voorzien.Bovendien zijn de gewesten sedert 1 januari 2002 bevoegd voor deze materie en is een omzetting van de federale wetgeving in Brusselse wetgeving noodzakelijk.

Het Vlaamse Gewest voorzag reeds in een aanpassing van de desbetreffende wetgeving. Het Vlaamse decreet op de begraafplaatsen en lijkbezorging van 16 januari 2004 en het daaropvolgende besluit van 24 februari 2006 voorziet hier dus een belangrijke stap vooruit. De burger kan zijn laatste wilsbeschikking - dat kan gaan van lijkbezorging, asbestemming en het ritueel van de levensbeschouwing bij de uitvaartplechtigheid - overmaken aan de ambtenaar van de burgerlijke stand van zijn gemeente.

In een grootstad als Brussel leven mensen met alle mogelijke levensbeschouwingen. Het is dan ook belangrijk dat de laatste wens van elke Brusselaar gerespecteerd kan worden. Bovendien leven in Brussel ook een groot aantal alleenstaanden die vaak geen familie meer hebben. Ze kunnen dus niet op familie vertrouwen om hun wensen te laten respecteren. Ook bij mensen met familie bestaat ongerustheid. Het komt immers regelmatig voor dat de familie de wensen van de overledene niet respecteert. Enkel een schriftelijke verklaring van de overledene die op eenvoudige wijze kan neergelegd worden bij een erkende overheid kan voldoende garantie geven dat de wensen van de overledene worden gerespecteerd.

Het koninklijk besluit van 19 april 2006 tot wijziging van het Koninklijk Besluit van 16 juli 1992 tot vaststelling van de informatie die opgenomen wordt in de bevolkingsregisters en in het vreemdelingenregister maakt de opname van de gegevens in de registers in de gemeenten officieel mogelijk. Dit geldt dus ook voor de Brusselse gemeenten. 
Voorstel van ordonnantie tot vaststelling van de wijzen van lijkbezorging, de asbestemming en de rituelen van de levensbeschouwing voor de uitvaartplechtigheid die kunnen opgenomen worden in de laatste wilsbeschikking.

Artikel 1.

§ 1. Elke persoon, hierna declarant genoemd, kan tijdens zijn leven vrijwillig een schriftelijke kennisgeving van zijn laatste wilsbeschikking overmaken aan de ambtenaar van de burgerlijke stand van zijn gemeente. Die laatste wilsbeschikking kan handelen over de wijze van lijkbezorging, de asbestemming, evenals over het ritueel van de levensbeschouwing voor de uitvaartplechtigheid.

§ 2. De manieren van lijkbezorging zijn : begraven, verstrooien of bewaren van de as na crematie, of op de wijze en volgens de nadere regels bepaald door de Brussels regering.

§ 3. Indien de declarant verhuist naar een andere gemeente stuurt de burgerlijke stand van de gemeente die beschikt over de laatste wilsbeschikking van de declarant deze laatste wilsbeschikking op naar de gemeente van de nieuwe woonplaats van de declarant.
§ 4. Deze laatste wilsbeschikking wordt gelijkgesteld met het verlof tot crematie zoals bedoeld in Art. 20 van de Wet van 20 juli 1971 op de begraafplaatsen en de lijkbezorging.

Artikel 2.

§ 1. De verklaring betreffende de laatste wilsbeschikking wordt ingediend door middel van een gedateerd en ondertekend document, dat tegen ontvangstbewijs moet worden overhandigd aan de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest waar de declarant is ingeschreven in het bevolkings-, vreemdelingen- of wachtregister.
§ 2. De declarant geeft in het document vermeld in § 1. zijn naam, voornamen, geboorteplaats en -datum, en adres aan.

§ 3. De declarant moet duidelijk en ondubbelzinnig één van de volgende mogelijkheden opnemen in dat document :
  - ofwel één van de opties vermeld in § 4. 1° tot en met 8°;
  - ofwel één van de opties vermeld in § 4. 1° tot en met 8° in combinatie met één van de     opties vermeld in § 4. 9° tot en met 16°;
  - ofwel één van de opties vermeld in § 4. 9° tot en met 16°.
 § 4. De in § 3. bedoelde opties zijn de volgende :
  1° begraving van het stoffelijk overschot;
  2° crematie, gevolgd door begraving van de as binnen de omheining van de begraafplaats;
  3° crematie, gevolgd door uitstrooiing van de as op het daartoe bestemd perceel van de begraafplaats;
  4° crematie, gevolgd door bijzetting van de as in het columbarium van de begraafplaats;
  5° crematie, gevolgd door uitstrooiing van de as in de Belgische territoriale zee;
  6° crematie, gevolgd door uitstrooiing van de as op een andere plaats dan de begraafplaats of in de Belgische territoriale zee;
  7° crematie, gevolgd door begraving van de as op een andere plaats dan de begraafplaats;
  8° crematie, gevolgd door bewaring van de as op een andere plaats dan de
begraafplaats;
  9° een uitvaartplechtigheid volgens de Katholieke Godsdienst;
  10° een uitvaartplechtigheid volgens de Protestantse Godsdienst;
  11° een uitvaartplechtigheid volgens de Anglicaanse Godsdienst;
  12° een uitvaartplechtigheid volgens de Orthodoxe Godsdienst;
  13° een uitvaartplechtigheid volgens de Joodse Godsdienst;
  14° een uitvaartplechtigheid volgens de Islamitische Godsdienst;
  15° een uitvaartplechtigheid volgens de Vrijzinnige Levensovertuiging;
  16° een uitvaartplechtigheid volgens de Neutraal Filosofische Overtuiging.

Artikel 3. De declarant kan de verklaring altijd intrekken of wijzigen.

Artikel 4. Het koninklijk besluit van 2 augustus 1990 tot regeling van de inschrijving door de gemeenten van de laatste wilsbeschikking inzake de wijze van teraardebestelling, wordt opgeheven.