Bedelarij in Brussel

9 maart 2007

René Coppens

MONDELINGE VRAAG AAN DE HEER CHARLES PICQUÉ VOORZITTER VAN HET VERENIGD COLLEGE, BEVOEGD VOOR HET BELEID INZAKE BIJSTAND AAN PERSONEN,BETREFFENDE “BEDELARIJ IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST” 

Een onderzoekster van de KUB-Ehsal heeft onderzoek gedaan naar het fenomeen bedelarij in Brussel. Het uitgangspunt van het onderzoek was de vaststelling dat de media en de politici er niet voor terugschrikken om uitspraken te doen over bedelaars, terwijl tot dusver nooit wetenschappelijk onderzoek naar het fenomeen is verricht.

Laten we, alvorens nog verder uitspraken hierover te doen, een aantal resultaten bekijken van haar onderzoek:  

1)     waar wordt er gebedeld? In totaal werden 255 plaatsen gevonden, vooral in het centrum. Absolute topper is de Nieuwstraat; 

2)     hoeveel bedelaars zijn er? Het aantal bepalen is moeilijk omdat bedelarij nogal volatiel is. Sommige bedelaars verdwenen na enkele maanden. Uiteindelijk werden er 265 geregistreerd; 

3)     wie zijn de bedelaars in Brussel? De helft zijn Roemeense zigeunervrouwen Roma vrouwen. Deze zijn blijkbaar niet langs de straten gedropt door bendes, zoals vaak wordt beweerd. Zij leven in “eigen netwerken” van familie en bekenden met wie ze samendrommen op een appartement. Ze missen elke basisopleiding, spreken de taal niet en vinden dus geen werk, ook niet in het zwarte circuit. De andere helft zijn op, enkele vreemdelingen na, Belgen die meestal dakloos zijn. Hun leeftijd varieert heel sterk. Alle bedelaars hebben blijkbaar een trauma opgelopen. Verlies van partner, verlies van werk leidt er bij sommigen toe dat ze gaan drinken, in de schulden raken en vervolgens hun woonst verliezen. Bedelen is dan vaak de enige uitkomst.

     Om haar onderzoek zo wetenschappelijk mogelijk uit te voeren, ging de onderzoekster zelf de bedeltoer op. Zij heeft aan de lijve ervaren hoe de voorbijgangers en de overheid reageren op bedelaars. Blijkbaar worden de bedelaars regelmatig weggejaagd en wordt er agressief en repressief opgetreden door voorbijgangers en zelfs door politie. Nog even in herinnering brengen dat het verbod op bedelarij afgeschaft is 1993. 

Tot daar de resultaten van dit onderzoek. 

In november van vorig jaar is er in de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie een debat geweest over daklozen. Ik wil hier dus niet opnieuw het debat openen over daklozen, want bedelaars zijn niet allemaal dakloos en niet alle daklozen zijn bedelaars. Bedelarij is iets specifieks.Ik kan mij voorstellen dat mensen soms in een zodanig hopeloze situatie verkeren dat zij wel verplicht worden te bedelen. Ik begrijp ook dat voorbijgangers zich ergeren aan de soms te agressieve houding van bepaalde bedelaars.Ideaal zou uiteraard zijn dat dit fenomeen volledig uit het stadsbeeld zou verdwijnen van de hoofdstad van Europa.  

We beschikken over heel wat sociale vangnetten en toch vallen er nog mensen door de mazen van het net. Ik weet ook dat heel wat instellingen inspanningen leveren om deze mensen te helpen. Ik denk hier aan de daklozen, de alcoholici enz.

Toch blijft er – althans volgens dit wetenschappelijke onderzoek – een bedelaarsprobleem:

-er zou geen overheidsvisie zijn;
-ze worden weggejaagd;
-en er wordt repressief opgetreden. 

Ik zou dan ook het volgende willen vragen: 

1)     Heeft de regering hieromtrent een beleid? 

2)     Uit het onderzoek blijkt dat de bedelaars worden weggejaagd en dat er repressief wordt opgetreden. Klopt dit, en zo ja, worden zij ook begeleid en doorverwezen naar opvanginstellingen? 

3)     Zijn deze instellingen aangepast aan de specifieke noden van bedelaars in het algemeen en voor de Roma zigeunervrouwen in het bijzonder?  

René Coppens
Brussels volksvertegenwoordiger
2/02/2007