"Coppens weer in de lift"

12 maart 2007

René Coppens

Mondelinge vraag aan Minister-president Charles Picquè over de modernisering en het behoud van liften in Brusselse appartementsblokken

Ik heb reeds in 2004 een vraag gesteld over de renovatie en het behoud van liften en dit naar aanleiding van het KB van 10 mei 2003 over de veiligheid van liften dat verregaande gevolgen heeft voor heel wat Brusselaars. De toepassing van dit KB volgens zijn huidige modaliteiten betekent een zware financiële last voor heel wat eigenaars van appartementsblokken en bovendien dreigen 10000 oude liften hun authentieke karakter te verliezen. Het gaat hier dan vooral om de vaak op maat gemaakte half open kooien die afgesloten zijn met een ijzeren of houten accordeondeur.
Maar er is een nieuw belangrijk feit in dit dossier. Op 21 februari 2007 heeft de Europese commissie 4 grote liftenconstructeurs veroordeeld omdat ze in de periode 1995-2004 heimelijk samen hebben gewerkt ( er werden prijsafspraken gemaakt en belangrijke commerciële informatie uitgewisseld) in de Benelux en Duitsland inzake verkoop, onderhoud en modernisering. 

Wel, mijnheer de Minister-president, deze zelfde constructeurs zaten mee aan tafel bij het opstellen van de Europese aanbeveling en het bepalen van de moderniseringscriteria. We hebben dus een zeer sterk vermoeden dat zij zwaar gewogen hebben op dit dossier en er alle belang bij hadden om de veiligheidscriteria zo streng mogelijk te maken. Hoe strenger hoe duurder.
Ik besef dat dit dossier beleidsmatig eerst en vooral een federale aangelegenheid is maar in het belang van heel wat Brusselaars en een stukje patrimonium zou ik u het volgende willen vragen: 

1) Kan er bij de federale regering worden aangedrongen om dit KB af te schaffen en is dit bovendien ook geen materie om mee te nemen naar het overlegcomité omdat dit in eerste instantie Brussel als stadsgewest treft.
2) Kan in het licht van de nieuwe situatie worden overwogen om de authentieke liften, waarvan hoger sprake, te beschermen als waardevol patrimonium? 

René Coppens
Brussels volksvertegenwoordiger / 7.03.2007 

Antwoord van de minister-president Charles Picqué

U stelt in feite twee vragen.In antwoord op uw eerste vraag kan ik zeggen dat de minister van Consumentenzaken op dit ogenblik een studie voorbereidt over liften met historische waarde en over de problemen die gepaard gaan met het in regel brengen van zulke liften met de wetgeving.Een deel van de studie gaat over een inventaris van de meest courante liften die voor 1958 werden geplaatst. Er zouden oplossingen worden geformuleerd om zowel de historische waarde te respecteren als de kosten voor de veiligheid binnen de perken van het redelijke te houden. Het zoeken naar oplossingen om de veiligheid en het behoud van het patrimonium met elkaar te verzoenen is een fundamenteel element in deze problematiek. In die optiek heeft de federale overheid een werkgroep opgericht die de mogelijkheden moet onderzoeken of er voor liften met erfgoedkundige waarde van het Koninklijk Besluit terzake kan worden afgeweken. Het Brussels Gewest is vertegenwoordigd in de werkgroep door de Directie Monumenten en Landschappen. Helaas heeft de werkgroep bij mijn weten nooit gefunctioneerd, ondanks het feit dat staatssecretaris Kir de bevoegde federale minister heeft gecontacteerd in verband met de agenda van de werkzaamheden. Ik verkies om opnieuw een verzoek te formuleren om de werkgroep te laten vergaderen in plaats van het overlegcomité te laten samenroepen. Ik denk dat de werkgroep dringend moet vergaderen.

Wat uw tweede vraag betreft, moet ik zeggen dat klassering enkel is voorbehouden voor bijzonder opmerkelijke zaken. Het lijkt me niet haalbaar om de tienduizend liften waarover u het heeft allemaal te beschermen, behalve misschien op enkele uitzonderingen na. Ik denk met name aan de liften die van voor 1914 dateren of specifiek voor een gebouw werden ontworpen. Meestal hebben de liften echter louter technische en functionele doeleinden en zijn ze in serie gefabriceerd. Vaak hangt de erfgoedkundige waarde van de liften af van de kwaliteit van het gebouw zelf. 0:53:38.000

Hun esthetische waarde is een gevolg van het feit dat ze in een veel groter geheel zijn geïntegreerd: het gebouw zelf, de inkomhall, de trappen, enzovoort. Bij de aanvragen voor klassering van liften in gebouwen zonder historische of esthetische waarde, die de directie Monumenten en Landschappen tot nu toe ontving, was er geen enkele van bijzonder belang. Geen enkele van deze liften onderscheidt zich van de grote massa liften die destijds geproduceerd zijn. De bescherming van liften in gebouwen met meerdere woningen hoort dan ook bij het beleid inzake de bescherming van appartementsgebouwen. Momenteel loopt er een beschermingscampagne voor appartementsgebouwen. Als deze gebouwen een opmerkelijke lift hebben, is de beschermingsprocedure daar ook op van toepassing.

De heer René Coppens.- De minister-president zegt dat er een werkgroep is en dat hij een poging zal doen om die te activeren. Bovendien zullen liften slechts geklasseerd worden als het hele gebouw geklasseerd wordt. Ik kan begrijpen dat u zegt dat de liften deel uitmaken van een groter geheel. Ik kan de regering niets verwijten in verband met de bescherming van oude liften, noch dat ze de mensen onnodig op kosten gaat jagen. Dat is niet de bevoegdheid van de Brusselse regering, maar van de federale regering. De kwestie heeft echter ook een grootstedelijk aspect en is zeker nog niet opgelost.

De federale regering staat nu voor een pre-electorale periode en ik begrijp dat dit niet de topprioriteit is. Dit probleem zal echter terugkomen als een boomerang. De mensen zullen immers een flinke rekening moeten betalen, zeker als er dan nog prijsafspraken worden gemaakt. Ik vind het niet kunnen dat een lift na zoveel jaar automatisch vervangen moet worden. Dat is hetzelfde als zeggen dat een auto na vijf jaar vervangen moet worden. Iemand die elke week naar de Côte d'Azur rijdt, zal zijn auto wel verslijten op vijf jaar tijd, maar als iemand als mijn vrouw 2.000 km per jaar rijdt met haar wagen en hem goed laat onderhouden, dan zal die na vijf jaar lang niet versleten zijn.De liftensector is vergelijkbaar. De technici zouden moeten controleren of een lift na 25 jaar nog in perfecte staat is of niet. Nu staat echter in het KB dat een lift na zoveel jaar automatisch aan vervanging toe is. Dat is het grote probleem. Dit is natuurlijk praktisch voor de grote firma's. Zij heten in het jargon trouwens KOST (Kone, Otis, Schindler, Thyssen). Zolang het KB niet aangepast wordt, wordt dat een catastrofe voor Brussel. De mensen zullen er niet bij stil staan dat dit een federale kwestie is en zullen kritiek hebben op de volgende regering. Daarom vraag ik u om informeel - dat hoeft niet op het Overlegcomité - een brief te schrijven of contact op te nemen om de aandacht te trekken op deze belangrijke problematiek, die de komende jaren zal losbarsten. Nu wacht iedereen nog af. Als men echter niets aan het probleem doet, zal het klachten regenen en zal de pers in actie schieten. Niet iedereen kan een nieuwe lift betalen. Het dossier heeft dus ook een sociaal aspect..000 .. 00:54:31.000

De heer Charles Picqué, minister-president.- Nog in de loop van deze week ontmoet ik minister Van den Bossche. Ik zal haar vragen om hierover zo snel mogelijk een vergadering te plannen.

-