Oude Jetse smidse aan renovatie toe

12 juli 2007

René Coppens

Persbericht
Brussels Gewest en gemeente spelen 'ping pong':
Toekomst Jetse smidse nog steeds onzeker ...

“De oude smidse van Jette is nog steeds niet gered. Het Brussels Gewest en de gemeente Jette spelen een ping pongspelletje, terwijl het gebouw verder verkommert ...” Dat zegt Brussels Volksvertegenwoordiger René Coppens ( Open VLD), die recent de bevoegde Brusselse minister Evelyne Huytebroeck aan de tand voelde over de toekomst van dit waardevol erfgoed.

Het was Open VLD-gemeenteraadslid Herman Mennekens van Jette, die een jaar geleden dat kat de bel aanbond en de verregaande verwaarlozing van de oude smidse van Jette aan de kaak stelde. Maar de gemeente verwees Mennekens naar het Brussels Gewest, dat eigenaar is van het gebouw.
De smidse bestaat uit een hoofdbouw, waar de winkel en de woning waren(en dat gelegen is langs de straatkant van de Wemmelsesteenweg), en een 19de eeuws achterhuis, dat de eigenlijke werkplaats is. Het is vooral het achterhuis met het oude atelier dat bijzonder waardevol industrieel erfgoed is. Het is de laatste smidse van Jette die nog overeind gebleven is.

Minister Huytebroeck liet recent renovatiewerken uitvoeren aan het voorste gebouw om er een berging van te maken voor de boswachters van het naburige Boudewijnpark. Aan het atelier zelf gebeurde niets.

Recent wendde Brussels minister Huytebroeck zich tot de gemeente Jette, met de vraag om een gezamenlijk project op te zetten. Want 'de heropleving van de smidse en het beheer ervan met didactische doeleinden behoort niet tot mijn bevoegdheden', aldus Huytebroeck. Ook de restauratie, geschat op 121.000 EUR, wil het Gewest toevertrouwen aan de gemeente Jette, maar deze zwaar deficitaire gemeente heeft daar de middelen niet voor.
“Dit getalm sleept nu al jaren aan. Ondertussen gapen gaten in het dak, rotten de muren en blijven de resterende materialen van de laatste smid vergaan ... Als Gewest en gemeente nu nog lang wachten, dan dreigt de sloop. Laten we niet vergeten dat de smidse geen beschermd monument is!” , aldus René Coppens. Coppens drong aan op een bezoek aan de site, samen met minister Huytebroeck en de gemeente Jette. Dat komt er binnenkort.

Mondelinge vraag van de heer René Coppens aan mevrouw Evelyne Huytebroeck, minister van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering, belast met Leefmilieu, Energie en Waterbeleid, betreffende "de oude smidse van Jette".

De heer René Coppens.- De oude smidse aan het einde van de Wemmelsesteenweg is thans eigendom van Leefmilieu Brussel en verkeert in slechte staat. Onlangs werden er renovatiewerken uitgevoerd aan de smidse, maar dan enkel aan het voorgebouw. De eigenlijke smidse bevindt zich in het waardevolle achterhuis, dat evenwel in zeer slechte staat is: er zijn gaten in het dak, het dakgebinte is rot, enzovoort. 

Zijn er werken gepland aan dit achterhuis en binnen welke termijn? Wanneer kan het geheel dan in gebruik worden genomen? Kan ik dit uniek stuk erfgoed bezoeken om mij te vergewissen van de feitelijke toestand? 

Ik heb u hierover al drie brieven geschreven, op 30 november 2006, 31 januari 2007 en 27 april 2007, maar ik heb daarop geen antwoord gekregen. Ik begrijp dat uw medewerkers dit niet als een heel belangrijke zaak zien, vandaar dat ik deze vraag nog eens herhaal binnen deze mondelinge vraag.

Mevrouw Evelyne Huytebroeck, minister.- Voor het antwoord op uw brieven wachtte ik nog op een mededeling van de gemeente Jette. Die heb ik twee weken geleden ontvangen en vandaag kan ik dus een concreet antwoord geven.

Om te beginnen wil ik de context verklaren waarbinnen de diensten van Leefmilieu Brussel werken. Bij de oprichting van het BIM heeft het instituut het beheer overgenomen van de Groene Ruimten die voordien door de federale Staat en vervolgens door het ministerie van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest werden beheerd. Naast de Groene Ruimten, beheert het instituut ook een uitgebreid vastgoedpatrimonium, bestaande uit gebouwen in deze Groene Ruimten of in hun onmiddellijke omgeving. Deze gebouwen worden in de eerste plaats gebruikt door de technische diensten op het terrein: ze dienen als conciërgewoning, als lokalen voor tuiniers en bewakers, als opslagplaatsen voor het materiaal. Dit patrimonium was in zeer slechte staat toen het in handen van het gewest kwam.

Gelet op de omvangrijke taak en de zwakke menselijke en financiële middelen die voor de herstelling van de lokalen waren ingezet, klaagde het personeel terecht over de slechte werkomstandigheden in verband met de staat van het patrimonium. Sinds mijn aantreden in 2004 heb ik ervoor gezorgd dat die middelen geleidelijk toenamen en heb ik een ambitieus programma voor de restauratie van de lokalen opgezet.

Momenteel worden onze diensten bedolven onder een groot aantal dossiers van renovatiewerken die gelijktijdig moeten worden beheerd. Een van die dossiers heeft betrekking op het deel van de oude smidse van Jette dat aan de straatkant gelegen is. Die smidse maakte deel uit van de gronden die in de jaren '80 werden gekocht om het Koning Boudewijnpark aan te leggen. 

Het gebouw bestaat uit twee delen: het hoofdgebouw, gelegen aan de straatkant (Wemmelsesteenweg), en de werkplaats van de oude smidse met daartussen een binnenplaats. Hethoofdgebouw omvatte niet alleen de woning van de smid, maar ook een mooie winkel. Daar de voormalige privé-eigenaar de winkel heeft leeggehaald, zijn er in het gebouw echter geen sporen meer te vinden van de activiteiten die daar plaatsvonden. Dit gebouw wordt momenteel opnieuw ingericht om als lokaal te dienen voor de tuiniers, bewakers en boswachters van die zone. Ze zullen dan eindelijk over een aangepast gebouw beschikken, na jarenlang genoegen te hebben moeten nemen met tijdelijke werflokalen. De centralisering van de drie diensten zal ook een betere organisatie met zich meebrengen en de samenwerking tussen de diensten ten goede komen.  

De werkplaats van de smidse kan niet helemaal worden afgesloten. Aan de vzw La Fonderie werd de opdracht toevertrouwd om het materiaal en gereedschap dat ter plaatse werd achtergelaten, te inventariseren, te sorteren en op te bergen. Die opdracht heeft geleid tot het voorstel van de vzw om de smidse weer in ere te herstellen en er een didactisch centrum rond het thema "ijzerbewerking" in te richten. De smidse was gespecialiseerd in het maken van wielen. In het verslag van La Fonderie staat te lezen dat dit uitzonderlijk was voor Brussel. Omdat ik vind dat dit project werkelijk van patrimoniaal belang is, heb ik bij de gemeente Jette gepolst in hoeverre ze bereid is een project met belangstellende partners op te zetten. Jette blijkt zeer geïnteresseerd.  

De heropleving van de smidse, het samenstellen van een project om de investering rond te krijgen en het beheer ervan met didactische doeleinden toegespitst op het beroep van smid behoren evenwel niet tot mijn bevoegdheden van minister van Leefmilieu.

Bijgevolg is Leefmilieu Brussel niet de aangewezen instelling om deel te nemen aan een didactisch project rond de smidse. Ondanks de nadelen die het project met zich meebrengt voor de organisatie van onze technische diensten, zijn we toch bereid om de restauratie van de smidse aan de gemeente Jette of een bevoegde overheidsinstantie toe te vertrouwen, op voorwaarde dat de ministerpresident, die bevoegd is voor het beheer van het gewestelijke erfgoed, daarmee akkoord gaat.

Mijn diensten ramen de kosten voor de herstellingswerken op 121.000 euro. Er zal ook geld moeten worden uitgetrokken om de smidse bedrijfsklaar te maken en we zullen personeel moeten inzetten. 

Ik heb er geen bezwaar tegen dat u de smidse bezoekt. Als u dat wilt, kunnen we dat samen doen, in het gezelschap van beleidsverantwoordelijken van de gemeente Jette. Twee jaar geleden heb ik het gebouw bezocht. Twee weken geleden heb ik de kwestie besproken. 

De heer René Coppens.- Ik dank u voor uw uitgebreide antwoord op mijn korte vraag. 

Mevrouw Evelyne Huytebroeck, minister.- Ja, maar er gaat een lange geschiedenis aan vooraf. Ik vind het een zeer mooi gebouw met een belangrijke historische waarde. 

De heer René Coppens.- Ik dank u dat ik de kans krijg om het te bezoeken. Het zou me interesseren om dat samen met u of een van uw medewerkers te doen.