Kir: geen initiatieven voor meer openbare toiletten

11 oktober 2007

Carla Dejonghe

Interpellatie van mevr. Carla Dejonghe aan de heer Emir Kir, staatssecretaris bevoegd voor openbare netheid en monumenten en landschappen in verband met het gebrek aan openbare toiletten in het Brussels Gewest.

Zowel de stad Brussel als de gemeente Jette gingen recent over tot het plaatsen van openbare toiletten in enkele Brusselse parken. Dit is volgens ons een zeer goede zaak. Eén van Brussels grootste problemen op het vlak van openbare netheid blijft immers nog steeds het gebrek aan openbare toiletten. Dat kan vrijwel elke bezoeker aan het gewest dagelijks vaststellen.

De vraag naar meer openbare toiletten is niet nieuw. In april organiseerde de daklozenorganisatie Bij Ons-Chez Nous bijvoorbeeld het Pispotten-festival om het gebrek aan openbare toiletten in het gewest aan te klagen. Eerder al uitte Amazone, een vereniging die opkomt voor gelijkheid tussen mannen en vrouwen, eenzelfde kritiek.

Dat het net daklozen- en vrouwenorganisaties zijn die dit gebrek aankaarten, wijst erop dat het hier om een echt sociaal probleem gaat.

Voor vrouwen zijn er weliswaar oplossingen, maar die zijn nooit gratis. Zij zijn aangewezen op horecazaken, die bovendien niet verplicht zijn hun toiletten voor iedereen open te stellen. Winkels moeten zelfs geen toilet hebben. De weinige openbare toiletten die Brussel telt, zijn voor hen geen oplossing.

Er zijn – hoewel dit moeilijk te becijferen valt - ongetwijfeld ook economische gevolgen aan het resulterende wildplassen verbonden. Daarenboven is het voor de inwoners van Brussel al langer dan vandaag een doorn in het oog dat er tegen hun gevels en in hun portieken wordt geplast. Het geeft Brussel een slechte naam en dat straalt af op de politieke verantwoordelijken, die dit probleem niet opgelost krijgen.

De problematiek overstijgt Brussel-Stad, gezien ook heel wat metrostations en metro-omgevingen, bus- en tramhaltes het slachtoffer worden van wildplassers. Het lijkt ons daarom ook duidelijk dat er een globale, gewestelijk gestuurde aanpak voor dit probleem nodig is. Op zijn minst zou het gewest stimuli moeten aanreiken opdat de gemeentes iets aan het probleem doen.

De problemen laten zich eenvoudig opsommen:

-Er zijn te weinig openbare toiletten in het Brussels Gewest.

-De weinige openbare urinoirs zijn niet bruikbaar door vrouwen.

-Er moet betaald worden voor gebruik van de meeste toiletten, zowel in de cafés als daarbuiten. Dit zorgt, bijvoorbeeld bij daklozen,voor problemen.

-De openbare toiletten worden niet degelijk onderhouden.

-De bouw van openbare toiletten is duur en laat, door de complexe bestuurlijke indeling binnen Brussel, lang op zich wachten.

Het lijkt ons duidelijk dat er keuzes gemaakt worden en dat er investeringen nodig zijn in een (aanzienlijke) uitbreiding van het aantal openbare toiletten in het gewest. Dit moet gebeuren in nauwe samenwerking met de gemeentes, de MIVB, de NMBS en de Brusselse winkels/centra.

In het kader van de begrotingsbesprekingen voor 2007 kondigde uw collega Huytebroeck al aan werk te maken van een verbetering van de uitrusting van parken, o.m. door via een proefproject meer openbare toiletten te voorzien.

Het gewest zou er, in samenwerking met winkels en horeca, toe moeten komen dat zij meer toiletten (gratis) openstellen voor het publiek. Dit bij wijze van dienstverlening aan (potentiële) klanten.

Op hetzelfde ogenblik moet er ook aandacht besteed worden aan het onderhoud van deze openbare toiletten. Ook daarvoor bestaan oplossingen, zoals deze gesuggereerd door Bij Ons/Chez Nous, namelijk door het plaatsen van reclame in en op de toiletten. Op deze manier worden de nodige fondsen gegenereerd om het onderhoud van de toiletten te betalen.

1) Hoeveel openbare toiletten zijn er momenteel in het Brussels Gewest? Zullen er op korte termijn toiletten bijkomen?

2) Op welke manier probeert het gewest het probleem van het wildplassen aan te pakken? Bestaat er overleg over dit probleem met de gemeentes, de OCMW’s, de MIVB, de NMBS en de Brusselse winkelcentra?

3) Is het mogelijk om vanuit de gewestelijke bevoegdheid openbare netheid, en in ruim overleg met de verschillende beleidsniveaus, de plaatsing van meer openbare toiletten in het gewest te stimuleren?

4) Bestaan er cijfers over het aantal gevallen van wildplassen in Brussel? Hoeveel boetes werden hier de afgelopen jaren voor uitgeschreven?

5) Zal u Net Brussel de opdracht geven om gegevens over wildplassen bij te houden en “haarden” van wildplassen te signaleren en effectief in te grijpen om deze op te ruimen?

 

ANTWOORD

U richt uw interpellatie tot mij omdat ik als staatssecretaris voor Openbare Netheid toezicht uitoefen op het Agentschap Net Brussel (ANB). Ik moet u echter zeggen dat het ANB enkel bevoegd is voor het onderhoud van gewestwegen. Openbare toiletten hebben te maken met volksgezondheid en zijn de verantwoordelijkheid van de gemeentebesturen.
Vanwege het moeilijke onderhoud, het gebrek aan netheid van sommige gebruikers en de discriminatie tussen mannen en vrouwen zijn openbare toiletten geleidelijk uit onze steden verdwenen.

Ik kan niet antwoorden op uw eerste vraag, daarover zou u minister Smet moeten aanspreken. Hij is namelijk bevoegd voor het Bestuur uitrusting en vervoer (BUV) en de MIVB. Bij mijn weten zijn de meeste openbare toiletten in de onmiddellijke nabijheid van tram- en bushaltes van de MIVB gelegen. Meestal werden ze op vraag van de vakbonden en het personeel geplaatst.

U stelde een vraag over de bestrijding van het wildplassen. Welnu, ik heb aan de Conferentie van Burgemeesters van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest een voorontwerp van ordonnantie voorgelegd. Het is de bedoeling om de bestrijdingsmiddelen te harmoniseren en het ANB en de gemeenten de middelen te geven om dergelijke daden te bestrijden. Uit het overleg is gebleken dat de gemeenten willen blijven werken met de repressiemiddelen die op het lokale niveau worden gehanteerd. Bijgevolg kan ik u geen antwoord geven op uw vraag naar statistieken inzake overtredingen en boetes. Het toezicht op de naleving van de verplichtingen inzake volksgezondheid is een bevoegdheid van de gemeenten. Ik heb als staatssecretaris voor de Openbare Netheid geen plannen om in een netwerk van gratis openbare toiletten te investeren.

Ce débat a le mérite d'exister et son objet requiert toute notre attention. Je ne manquerai pas d'exposer la problématique aux communes et leur suggèrerai de prendre une initiative en la matière avec l'Agence Bruxelles Propreté (ABP). Il s'agit d'une responsabilité qu'il convient de maintenir au niveau communal.

Ne pourrait-on en effet envisager l'installation de toilettes publiques aux abords des métros et des
gares ? Bien qu'il s'agisse d'une compétence relevant du domaine de la santé publique et donc communale, nous pourrions envisager un soutien régional en ce sens des stations de métro auprès du ministre Pascal Smet.

De voorzitter.- Mevrouw Dejonghe heeft het woord.

Mevrouw Carla Dejonghe.- Het gaat inderdaad voor een groot deel om een gemeentelijke bevoegdheid. Ik waardeer dan ook dat u bereid bent om hierover overleg met de gemeenten te plegen.