Enquête leefbaarheid en veiligheid
Gestuwd door de verhalen en ervaringen van Brusselaars over het leven in de hoofdstad, besloot Brussels gemeenteraadslid en volksvertegenwoordiger Els Ampe een schriftelijke vragenlijst te verspreiden onder 600 Nederlandstalige inwoners van de Stad Brussel om hen aan het woord te laten over het wonen, leven en werken in de stad. Klik hier voor de resultaten.

Brussels Beer Capital of the World
De vzw Brussels Beer Capital of the World lanceerde op een persconferentie de Brussels Beer Capital of the World, een initiatief om onze hoofdstad en ons land in de kijker te zetten als paradijselijke (vakantie)bestemming voor al diegenen die houden van Belgisch bier. Sven Gatz is voorzitter.

Wanneer wordt de Cité Moderne in Sint-Agatha-Berchem gerenoveerd?

16 december 2008

Carla Dejonghe

Mondelinge vraag van mevr. Carla Dejonghe aan mevr. Françoise Dupuis, staatssecretaris bevoegd voor huisvesting en stedenbouw en aan de heer Emir Kir, staatssecretaris bevoegd voor monumenten en landschappen in verband met de sociale woningen in de Cité Moderne in Sint-Agatha-Berchem die al 9 jaar leeg staan.

In de Nederlandstalige pers verscheen verleden week een artikel over de schrijnende situatie van de Cité Moderne in Sint-Agatha-Berchem. Een aantal sociale woningen in de Moderne Wijkstraat staan al ruim 9 jaar leeg. Er werden in het verleden al verscheidene parlementaire vragen over gesteld, maar blijkbaar is de situatie er intussen nog niet op verbeterd.

Het probleem blijft steeds hetzelfde. De woningen werden gebouwd in de jaren twintig en waren destijds een schoolvoorbeeld van modernisme. De gevels en daken van het woningcomplex zijn beschermd erfgoed. Net daar nijpt het schoentje; de sociale woningmaatschappij heeft al projecten ingediend om de woningen te kunnen renoveren, maar die stuiten op een veto van Monumenten en Landschappen.

De beheerder van de gebouwen stelt buitenisolatie voor. Deze zou een grote impact hebben op het beschermde uitzicht. De commissie voor Monumenten en Landschappen gaf hierop een negatief advies. Ik wil graag opmerken dat buitenisolatie ook sociale maatregelen zijn, gezien ze de energiefactuur sterk naar beneden halen. Bovendien hebben verschillende onderzoeken al uitgewezen dat het vooral (verouderde) slecht geïsoleerde gebouwen zijn die in een stedelijke context zorgen voor uitstoot van CO2. Renovatie is dan ook absoluut noodzakelijk.

Omdat een akkoord uitbleef, maakte het Brussels Gewest een studie op, die aandacht had voor drie zaken: verbeteren van de isolatie, het comfort en het behoud van het erfgoed. Gelijktijdig diende de beheerder van de Cité Moderne echter een nieuw renovatievoorstel in, zonder rekening te houden met de gewestelijke studie… Deze niet-afstemming op elkaar zou potentieel dus opnieuw voor problemen kunnen zorgen.

De commissie zou recent hebben laten weten dat een positieve beoordeling onder voorbehoud toch mogelijk zou zijn. Het is niet helemaal duidelijk wat onder voorbehoud hier zou betekenen. Het moet echter duidelijk zijn dat, gezien het gebrek aan sociale woningen in Brussel, deze situatie bijzonder pijnlijk is.

We stellen dan ook voor dat de beide staatssecretarissen samen gaan zitten om tot een dringende oplossing voor dit probleem te komen.

1)   Welk advies zal de commissie Monumenten en Landschappen geven op het laatste project dat ingediend werd door de beheerder van de Cité Moderne? Wat houdt een eventuele “positieve beoordeling onder voorbehoud” in?

2)   Waarom diende de beheerders van de Cité Moderne een project in zonder daarbij rekening te houden met de studie van het Brussels Gewest? Wanneer wordt deze studie afgerond?

3)   Wanneer zal er begonnen worden met de renovatie van de woningen van de Cité Moderne?

4)   Zullen alle betrokken partijen in samenwerking met de betrokken staatssecretarissen samengeroepen worden om tot een concreet akkoord te komen in verband met de renovatie?

5)   Zijn er nog projecten in Brussel waar de renovatie van sociale woningen stuit op een verzet van monumenten en landschappen? Zo ja, over hoeveel woningen gaat het dan en waar bevinden deze zich?

ANTWOORD

Mevrouw Françoise Dupuis, staatssecretaris.

De Cité Moderne heeft een ontegenzeggelijke architecturale, patrimoniale en historische waarde. In september 2000 werden de gevels, daken, openbare ruimten en tuinen van deze wijk beschemd. Het behoud van het erfgoed mag evenwel niet ten koste gaan van de leefkwaliteit en het comfort van de sociale huurders.

Ik ben het met u eens dat het onaanvaardbaar is dat het gebouw in de Openluchtstraat 9 jaar heeft leeggestaan, omdat er geen toelating voor de renovatie werd gegeven. De Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen (KCML) had in juli 2005 een eerste advies uitgebracht dat gunstig was onder voorwaarden. Hierna heeft de gewestelijke administratie een studie besteld voor de renovatie van de hele Cité Moderne. Er werden acht scenario's bestudeerd die rekening hielden met drie aspecten: comfort van de bewoners, energiebesparing en erfgoed. Een aantal scenario's werden geschrapt om louter technische redenen, andere wegens een te hoge kostprijs.

Uit deze studie is gebleken dat de optie die door de huisvestingsmaatschappij wordt nagestreefd, met name isolatie en cementering, de beste resultaten geeft inzake comfort en energiebesparing voor de huurders. Op grond van de huidige energieprijzen zou de jaarlijkse verwarmingsfactuur van de huurder ongeveer met 60% dalen. Op 30 juni 2008 heeft de KCML haar advies uitgesteld, omdat ze in september nog bijkomende informatie wilde inwinnen.

Anderzijds schrijft de KCML dat de gelijkvloerse verdieping van binnenuit geïsoleerd zou worden, wat duidelijk een vergissing blijkt in verhouding tot de ingediende plannen en is ze van mening dat de studie te veel aandacht heeft voor ocio-economische problemen en te weinig voor patrimoniale problemen. Volgens haar volstaat het enkel de bepleistering te vervangen. Om die reden heb ik de KCML aangeschreven met de mededeling dat zij over geen enkele bijkomende informatie zal beschikken en dat zij haar eensluidend advies ten spoedigste dient uit te brengen.

(verder in het Frans)

J'en ai assez de tergiverser. Si elle a un avis, qu'elle le donne. Si elle est contre, qu'elle le dise. Sielle a des raisons, qu'elle les formule. Je respecte tout le monde, mais ici la situation est excessive.
(poursuivant en néerlandais)

Met haar eenzijdige initiatief heeft de huisvestingsmaatschappij niet gehandeld volgens wat was overeengekomen met de directie Monumenten en Landschappen. Ze heeft niet gewacht op de resultaten van de studie van het CERAA (Centrum van Studies, Onderzoek en Acties in Architectuur) dat de directie had besteld. Blijkbaar was ook de huisvestingsmaatschappij het beu. Toch ligt de nieuwe aanvraag voor een stedenbouwkundige vergunning in de lijn van een scenario dat door de studie wordt voorgesteld, namelijk de isolatie van de buitenkant.

De kwaliteit van het erfgoed berust ook op de schaal, de verdeling en het algemene voorkomen. De overdikke laag van de isolatie met de nieuwe cementering zal noch de buitentextuur, noch de kleuren, noch de vormgeving van de gevels wijzigen. De oplossing waar de huisvestingsmaatschappij, op basis van de studie van het CERAA, voor gekozen heeft, zal de verhoudingen van het gebouw, rekening houdend met de schaal ervan, slechts in geringe mate wijzigen en het oorspronkelijke uitzicht herstellen. Nu is het immers een catastrofe.

Op 17 september 2008 heeft de KCML een eensluidend gunstig advies onder voorbehoud uitgebracht. Tot onze grote verbazing verwijst dit advies naar de commissie van 25 juni 2008 met betrekking tot dezelfde aanvraag, waarbij toen geoordeeld werd dat het ontwerp onaanvaardbaar was vanuit erfgoedkundig oogpunt. De KCML verduidelijkt verder nog in haar advies dat zij "dus uitzonderlijk een gunstig eensluidend advies verleent op voorwaarde dat een van de twee
voorstellen die zij inzake de isolatie van een omhulsel van het gebouw geformuleerd heeft, gevolgd wordt en onder voorbehoud van een aantal opmerkingen in verband met het bestek, de studie omtrent de restauratie van de beschermde delen evenals de plannen en bijzonderheden."

Om geldig te kunnen zijn, mogen de voorwaarden die een stedenbouwkundige vergunning vergezellen slechts betrekking hebben op bijkomstigheden of elementen van ondergeschikt belang en mogen zij geen afbreuk doen aan het voorwerp van de aanvraag. De warmte-isolatie is een van de drie hoofddoelen van de renovatie van het gebouw. De voorwaarden die de KCML oplegt in haar eensluidend advies van 17 september 2008 kunnen derhalve niet als bijkomstig en ondergeschikt worden beschouwd. Het eensluidend advies van 17 september 2008 dient daarom als een ongunstig eensluidend advies te worden beschouwd dat juridisch bindend is voor alle betrokken partijen. De gemachtigde ambtenaar had dus geen andere keuze dan de stedenbouwkundige vergunning te weigeren.

Een weigering was onafwendbaar. Deze weigering zal het referentiepunt vormen voor de verschillende beroepen die ingediend worden bij het Stedenbouwkundig College en daarna bij de regering. In de regering zal ik natuurlijk nauwlettend waken over de belangen van de sociale huurders.

Aangezien de aanvang van de renovatiewerken hoofdzakelijk afhangt van de stedenbouwkundige vergunning, kan ik geen exacte datum opgeven, maar wij naderen het einde van het feuilleton. Op dit ogenblik worden geen andere aanvragen tot stedenbouwkundige vergunningen vanuit de sociale huisvestingssector geblokkeerd door de Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen.

Eerder hebben we wel twee andere dossiers opgelost, onder meer een in verband met 225 appartementen die onveilig waren door de blokkering van de KCML. Ook deze kwestie zullen we oplossen.

Dossiers