Op naar meertalige Brusselaars

4 december 2009

Sven Gatz, Ann Brusseel, Els Ampe

Donderdag 3 december 2009 organiseerde Open Vld Brussel Stad een debat rond het thema 'Onderwijs en meertaligheid in Brussel'. Het panel bestond uit academici van verschillende 'strekkingen': de professoren Laurence Mettewie (FUNDP), Piet Van de Craen (VUB), Ludo Beheydt (UCL) en daarnaast de coördinatrice onderwijs van het integratiecentrum Foyer, Mevr. Hilde De Smedt. Allen zijn ze al jaren actief in het onderzoeksdomein van meertalig onderwijs.

'Zij zijn de geknipte personen om het publiek te confronteren met de verschillende visies en theorieën die vandaag bestaan over meertalig onderwijs. De voorbije maanden heb ik vaak gemerkt dat de vraag bij ouders naar meertalig onderwijs toeneemt. Maar we moeten als politici met realistische beleidsvoorstellen afkomen. Uiteraard moeten we ook laten weten aan de Brusselse ouders dat we bezig zijn met hun verzuchtingen', aldus Ann Brusseel, Vlaams volksvertegenwoordiger en initiatiefneemster van de debatavond.

Brussel is uitgegroeid tot een internationale stad, met een onderwijsmodel dat uitgaat van de voorbijgestreefde tweedeling Franse versus Vlaamse Gemeenschap. De arbeidsmarkt eist echter een goede kennis van meerdere talen en ouders weten dat ze moeten kiezen voor degelijk taalonderwijs, willen ze toekomstperspectieven bieden aan hun kinderen. Volgens de richtlijnen van de Europese Unie zouden alle Europese burgers naast hun moedertaal nog twee andere talen moeten kennen. Voor Brussel is dat idealiter Nederlands, Frans en Engels.

Daarbij komt dat in Brussel veel kinderen uit kansarme gezinnen komen. Het is fout enkel te focussen op anderstaligheid. Brussel wordt niet alleen gekenmerkt door een enorme taalkundige diversiteit, maar spijtig genoeg ook door kansarmoede, wat een zeer sterke invloed heeft op het leerproces. Daarom werd aan de panelleden gevraagd welke oplossing ze voor ogen hadden voor de specifieke grootstedelijke situatie.

Prof. Van de Craen besprak de werkwijze in de Brusselse schooltjes die reeds een meertalig programma hanteren, het ITTO of Inhoud- en taakgericht taalonderwijs, en prijst de unieke onderwijsvernieuwing aan, zich o.a. baserend op de resultaten van een vooruitstrevend neurolinguïstisch onderzoek. Hierop reageerde Prof. Beheydt terughoudend: er zijn verschillende formules, maar die zijn niet voor elk kind van toepassing.
Bovendien is het ontzettend belangrijk dat meertalig onderwijs aan strikte voorwaarden voldoet: een sterk gemotiveerd en deskundig schoolteam, ouders die betrokken zijn bij het leerproces, specifieke didactiek, het ontwikkelen van een langetermijnvisie. Prof. Mettewie ziet deze voorwaarden niet als obstakels maar pleit resoluut voor een Brussels recept, dat rekening houdt met verschillende achtergronden. Ook mevr. De Smedt van de Foyer benadrukt het belang van de achtergrond van het kind en de begeleiding van leerling en ouders. De emotionele band met taal en school is van onschatbare waarde om de leerlingen te motiveren en te doen presteren. Met andere woorden: laten we het eens niet over de communautaire boeg gooien….
 
Els Ampe, Brussels volksvertegenwoordiger, sloot de avond af met treffende conclusies: 'Voor de liberalen is onderwijs essentieel. We moeten ervoor zorgen dat alle Brusselse kinderen meertalig worden, zodat ze echt kans maken op de arbeidsmarkt en zich maximaal kunnen ontplooien. Daarom moet ons onderwijs maatwerk zijn, dat is nodig voor de ontwikkeling van elk kind, ongeacht zijn of haar afkomst of thuistaal.'

Tijdens de vorige legislatuur werd door Sven Gatz en andere collega's van Open Vld een voorstel gelanceerd m.b.t. meertalig onderwijs. Bedoeling is nu na te gaan welke richting hiermee in te slaan in Brussel en Vlaanderen. Hoe dit te concretiseren. De Vlaamse Volksvertegenwoordigers Sven Gatz, Fientje Moerman en Ann Brusseel plannen daarom een flexibel maar concreet voorstel verder uit te werken de komende maanden, zodat het onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap zo snel en zo goed mogelijk voldoet aan de Europese richtlijnen: meertalige burgers opleiden.